Stowarzyszenie Homo Faber, Fundacja Polskie Forum Migracyjne oraz Konsorcjum Migracyjne przy wsparciu Fundacji im. Stefana Batorego zapraszają na Forum o migracjach – "Europa, Ukraina, Polska i alternatywne przyszłości".
11-12 czerwca 2026, Lublin.
Baobab, ul. Krakowskie Przedmieście 39 b
Jesteśmy w samym środku toczących się procesów migracyjnych. Właściwie możemy je obserwować z dnia na dzień, podobnie jak szyte często na szybko strategie rozwiązań. Ba, bywamy częścią ściegu, który próbuje łatać rozchodzący się materiał. Trochę konsumujemy doświadczenia, własne i cudze, trochę prototypujemy, trochę przygotowujemy się na nadchodzące. Zbiory danych, liczb, prognoz swoim skomplikowaniem zajmują nam czas ułamkowo, bo rzeczywistość naciera nieustannie – wciąż są ludzie w drodze, których potrzebami należy się zająć.
Jako organizacje pierwszej linii próbujące wyjść z trybu ad hoc, ku bardziej stabilnym systemom zarządzania potrzebujemy i czasu i narzędzi, aby móc zobaczyć przyszłość w najbardziej prawdopodobnych jej wariantach. Poleganie na jednej prognozie, jednym wariancie możliwych wydarzeń to za mało, aby być gotowymi. Chcemy wyjść na drogę i spróbować zobaczyć nadchodzące.
9:30 – rejestracja, wspólna kawa
10:00 - otwarcie Forum
10.10 - 11:30 Sesja 1: Realia, w których żyjemy: kontekst geopolityczny i prognozy (dyskusja panelowa)
Żyjemy w czasie gwałtownych zmian politycznych, społecznych i ekonomicznych, które wpływają zarówno na relacje międzynarodowe, jak i codzienne życie całych społeczności. Wojna w Ukrainie, kryzys idei praw człowieka, rosnące napięcia społeczne, zmiany demograficzne oraz redefinicja globalnych relacji politycznych i gospodarczych tworzą nowy kontekst dla procesów migracyjnych, także dla tych, które bezpośrednio dotyczą Polski.
Panel otwierający Forum będzie próbą wspólnego przyjrzenia się możliwym scenariuszom rozwoju sytuacji geopolitycznej oraz ich wpływowi na migracje, polityki publiczne i społeczną odporność. Jak zmienia się sposób prowadzenia polityki międzynarodowej? Jakie konsekwencje niosą globalne trendy ekonomiczne i demograficzne oraz jak przygotowywać się na przyszłość w świecie rosnącej niepewności?
Do rozmowy zapraszamy osoby reprezentujące samorząd, biznes, świat polityki, nauki — z różnych perspektyw próbujące opisywać i rozumieć rzeczywistość, w której funkcjonujemy dziś jako społeczeństwa i organizacje pracujące w obszarze migracji.
Naszymi gośćmi w dyskusji będą:
Prowadzenie rozmowy: Agnieszka Kosowicz, Prezeska Polskiego Forum Migracyjnego, Współprzewodnicząca Konsorcjum Migracyjnego
11.30 - 12:00 przerwa na kawę
12:00 - 13:30 – Sesja 2: Europa w wielkiej zmianie. Miejskie polityki publiczne wobec migracji (dyskusja panelowa)
Państwa Europy Zachodniej projektują polityki publiczne w zakresie integracji od ponad półwiecza. Zarówno model asymilacyjny (Francja) jak i model wielokulturowości (Wielka Brytania) obarczone były błędami, bez wątpienia jednak przyniosły masę ważnych lekcji dla rozwijającego się na ich gruncie podejścia Unii Europejskiej, modelującego od końca lat 90 krajobraz polityk publicznych w krajach członkowskich.
Wydaje się, że szczególną uwagę należy skierować na miasta absorbujące nowych mieszkańców i mieszkanki, próbujące pogodzić własne interesy i potrzeby z tym, co kreowała ogólnokrajowa strategia.
Ostatnie lata przyniosły w Polsce rewizję dotychczasowej polityki państwa. Wielokrotnie przy tym odwoływano się do negatywnych doświadczeń państw Europy Zachodniej, widząc w jej politykach włączania źródło destabilizacji. Czy słusznie? Czym dziś żyją miasta europejskie? Na co się przygotowują myśląc o niedalekiej przyszłości? Jakie lekcje wyciągają z własnej historii projektując przyszłość?
Naszymi gośćmi w dyskusji będą:
Prowadzenie: Anna Dąbrowska, prezeska stowarzyszenia Homo Faber, przewodnicząca miejskiej Komisji Dialogu Obywatelskiego ds integracji.
13:30 - 14:30 – przerwa obiadowa
14:30 - 16:00 – Sesja 3: Europa Środkowo Wschodnia po wojnie – scenariusze przyszłości w polsko-ukraińskim dwugłosie (dyskusja panelowa)
Nie da się z pewnością powiedzieć, kiedy dojdzie do zawieszenia ognia na froncie rosyjskiej wojny w Ukrainie, ale eksperci rysują kilka scenariuszy. Można też już przewidywać, jaką rolę Ukraina będzie odgrywała w europejskiej architekturze bezpieczeństwa, jakie stoją przed nią wyzwania oraz jakie będą największe napięcia i szanse wynikające z integracji Ukrainy z Unią Europejską. Jakie wnioski wyciągnie z tych trendów Polska i jakie są scenariusze rozwoju relacji polsko - ukraińskich? Co to wszystko oznacza dla naszego regionu? I być może najbardziej kluczowe pytanie, jakie zadanie staną w związku powyższymi przed społeczeństwami w obu krajach.
Naszymi gośćmi będą:
Prowadzenie: Agnieszka Lichnerowicz, dziennikarka Trójki, autorka książki: “Idzie wojna”, współautorka podcastów "Świat na zakręcie” oraz "Rozumieć Ukrainę".
16:15 - 17:45 – warsztat 1: scenariusze przyszłości (praca w grupach)
Współcześnie, metoda scenariuszowa stała się popularną formą dociekania przyszłości po II wojnie światowej. Na przestrzeni lat, w których dokonała się ewolucja metody scenariuszowej, powstało wiele jej definicji, możliwych podejść i technik konstrukcji scenariuszy. Jedni badacze traktują ją jako pogląd, inni - narzędzie, jeszcze inni - proces albo wizję.
Metoda służy do analizy otoczenia, opisywania rzeczywistości w formule ciągów przyczynowo-skutkowych, ujawnianiu najważniejszych czynników, aby tworzyć wielowymiarowe, narracyjne scenariusze.
To co razem zrobimy jest bardzo uproszczoną wersją jednej z metod. Częścią procesu, który wymaga czasu, skrupulatnie zebranych danych, analizy kluczowych czynników zmiany wariantów, stworzenie scenariuszy aż po opracowanie strategii wobec nich.
Traktujemy nasz warsztat jako zachętę do dalszej własnej już pracy.
17:45 - 18:30 omówienie warsztatów, komentarz do warsztatów, prowadzenie: Kuba Wygnański, Stocznia
19:00 – kolacja
20:00 – Lublin wielu ludzi – spacer po mieście dla chętnych
7:00 - 7:45 – najpierw ciało: wycieczka biegowa; weź buty do biegania!
9:00 - 9:30 – wspólna kawa
9:30 - 11:00 – Sesja 4: Migracje w Polsce. Narracje o migracji – dezinformacja w służbie dezintegracji. Społeczne koszty zarządzania strachem (dyskusja panelowa)
Współczesna debata o migracjach stała się polem intensywnej manipulacji. Fałszywe narracje i celowo podsycany lęk wobec migrantów i uchodźców nie tylko kształtują opinie, ale realnie uderzają w relacje społeczne, decyzje polityczne oraz poziom zaufania publicznego.
Podczas panelu przeanalizujemy wpływ dezinformacji na procesy społeczne i debatę publiczną. Przyjrzymy się mechanizmom szerzenia fake newsów, roli platform społecznościowych oraz długofalowym konsekwencjom zarządzania strachem.
Kluczowym punktem dyskusji będzie poszukiwanie rozwiązań. Zastanowimy się, jak organizacje społeczeństwa obywatelskiego i liderzy opinii mogą skutecznie reagować na manipulacje, budować odporność społeczną oraz kreować odpowiedzialną, opartą na faktach dyskusję o migracji.
Naszymi gośćmi w dyskusji będą:
Prowadzenie rozmowy: Aleksandra Fertlińska, Dyrektorka Konsorcjum Migracyjnego
11:30 - 13:00 – warsztat 2: Lekcje Trzeciego Sektora (sesje stolikowe)
W trakcie spotkania zaprezentujemy rezultaty współtworzonego m.in. przez Fundację Ocalenie raportu PICUM pt. "Criminalisation of solidarity with migrant in the EU", a także poprowadzimy wspólną dyskusję o polskich doświadczeniach represji i kryminalizacji oraz możliwych rozwiązaniach w zakresie jej zapobiegania.
UWAGA, na ten warsztat obowiązują zapisy: zapisy
Ostatnie lata były dla wielu organizacji czasem intensywnej profesjonalizacji i budowy wewnętrznych procesów: regulacji, polityk, procedur, zasad. Jakie dokumenty na pewno warto mieć? Po co? O czym pamiętać tworząc te dokumenty? Kiedy i jak wewnętrzne regulacje wpływają na bezpieczeństwo i odporność organizacji? Wymiana doświadczeń.
Sesja poświęcona będzie współczesnej scenie politycznej Ukrainy – głównym ośrodkom władzy, kluczowym aktorom i relacjom między nimi w warunkach wojny i odbudowy. Przyjrzymy się też temu, co badania opinii publicznej mówią dziś o nastrojach społecznych, oczekiwaniach obywateli i możliwych kierunkach rozwoju ukraińskiej polityki. Osobny wątek stanowić będzie integracja europejska: wyzwania, reformy oraz polityczne i społeczne bariery na drodze do członkostwa w UE. Celem sesji jest stworzenie przestrzeni do pogłębionej, nieformalnej rozmowy o ukraińskiej demokracji.
Biblioteka Ukraińska w Gdańsku - dobre praktyki w zakresie integracji poprzez kulturę. Jak małe inicjatywy budują kapitał społeczny oraz poczucie przynależności.
Narracje o migracji od lat organizują zbiorową wyobraźnię wokół kryzysu, zagrożenia i utraty kontroli. To efekt konsekwentnej pracy politycznej i medialnej, której skutki widać dziś wyraźnie: centrum przejęło język prawicy, prawo do azylu zostało zawieszone, a alternatywne opowieści o przyszłości ledwo przebijają się poza środowiska już przekonane.
Czy można jeszcze opowiedzieć tę przyszłość inaczej? I co właściwie oznacza “inaczej"?
Podczas sesji przyjrzymy się mechanizmom, które zawężają wyobraźnię społeczną w debacie migracyjnej i konkretnym pułapkom, w które można wpaść, kiedy próbuje się tę wyobraźnię rozszerzać. Zastanowimy się, czym różni się solidarność jako gest moralny od solidarności jako projektu politycznego i gdzie szukać języka, który nie zaczyna od obrony, lecz od wizji.
Serdecznie zapraszam wszystkie osoby, które chcą wspólnie sprawdzić, jakie możliwości pozostają niewidoczne, gdy debata o migracji ogranicza się do zarządzania lękiem. I jak mogłaby wyglądać polityczna wyobraźnia, która traktuje mobilność, współzależność i solidarność nie jako problem do rozwiązania, lecz jako punkt wyjścia do myślenia o przyszłości.
Czy wiedzą Państwo, że przestrzeń wzrostu posttraumatycznego (PTG) dla Ukraińców to dziś dosłownie cały świat, ponieważ miliony ludzi z powodu wojny musiały rozproszyć się po różnych krajach? Pokonując trudności i traumę, przymusowi migranci oraz ci, którzy zostali w Ukrainie, odnajdują siłę do rozwoju, a zaangażowanie obywatelskie staje się dla wielu ważną przestrzenią wsparcia. Podczas naszej krótkiej sesji praktycznej „Post-traumatic growth – NGO jako przestrzeń rozwoju” wspólnie przyjrzymy się 5 domenom PTG i wypracujemy praktyczne pomysły na to, jak uczestnictwo w działaniach organizacji pozarządowych (NGO) sprzyja adaptacji i osobistemu wzrostowi.
Za ostatnie półtora roku ukraińskie organizacje stały się celem wojny kognitywnej (FIMI), a zwłaszcza kobiety liderki. Fundacja "Ukraiński dom" doświadczyła kilkunastu takich ataków. My jako organizacja musieliśmy się nauczyć jak zgłaszać i gdzie takie ataki i jak zabezpieczać dowody. Opowiem z jakimi sytuacjami się stykamy i jak raportujemy do władz. Zastanowimy się co możemy zrobić razem.
13:00 - 14:00 – podsumowanie, podsumowanie pracy grup, prezentacja wyników autoewaluacji;
14:00 – obiad, wyjazd gości.
Projekt finansowany przez Komisję Europejską w ramach Programu Równych Praw realizowanego ze środków programu CERV finansowanego ze środków Komisji Europejskiej w ramach programu „Obywatele, Równość, Prawa i Wartości” na lata 2021 – 2027.
