W 2025 roku odnotowaliśmy ponad 31 000 wizyt w centrum dla społeczności Baobab. Już samo to wiele mówi o naszym zeszłym roku. Ale liczby to tylko część obrazu. Bo też Baobab to wielka część naszej pracy. Ale nie 100 procent.
Tym razem w obszernym raporcie starliśmy się dać szeroki obraz naszej pracy - nie tylko tych wszystkich aktywności, które proponujemy mieszkańcom i mieszkankom Lublina, ale też wgląd w procesy, którego są efektem. Dlaczego wciąż jeździmy do społeczności migranckich i uchodźczych w regionie, jak i z kim rozmawiamy o przemocy szkolnej, dlaczego zajęliśmy się weteranami, po co budujemy sieci wolontariackie wokół osób z doświadczeniem uchodźstwa, do czego zapraszamy studentów, dlaczego wspieranie uczestnictwa "obywatelskiego" migrantów jest tak ważne, czym jest ta odporność społeczna...?
Nic tu nie jest przypadkowe. W 2025 roku pracowaliśmy w 5 dużych tematach:
1. Reagowanie na łamanie praw człowieka
Prewencja oraz reagowanie w sytuacji naruszeń praw człowieka to kluczowe, statutowe działanie Homo Faber. Nasze działania w 2025 roku kierowaliśmy zarówno do osób indywidualnych jak i zbiorowości. Koncentrowaliśmy się na osobach z grup narażonych na wykluczenie i przemoc, osobach w drodze o różnym statusie pobytowym w Polsce, osobach z grup mniejszościowych oraz oferowaliśmy pomoc kryzysową dla tych, którzy doświadczyli przemocy różnego typu.
Zintensyfikowaliśmy współpracę ze środowiskiem szkolnym, wspierając kadry pedagogiczne w skutecznym diagnozowaniu oraz reagowaniu na przemoc rówieśniczą – bullying. Pracowaliśmy także nad uruchomieniem nowej linii wsparcia – dla osób powracających z ukraińskiego frontu, dołączających do rodzin i przyjaciół mieszkających w Polsce, w Lublinie.
2. Witamy w Lublinie
Program “Witamy w Lublinie” to klasyczne “oprowadzanie po domu”. Jego głównym celem jest recepcja i adaptacja nowo przybyłych do miasta osób z doświadczeniem migracji i uchodźstwa, a także wsparcie osób, które przeniosły się do Lublina z innych części regionu czy Polski w odnalezieniu się w nowej dla siebie rzeczywistości. Działania “Witamy w Lublinie” w dalszych krokach obejmują także kursy języka polskiego, spotkania wokół polskiej kultury i kontekstu obyczajowo-społecznego.
Wdrażaliśmy też przygotowywany wcześniej patronat społeczny jako model wspierania osób uchodźczych w ich pierwszych samodzielnych krokach w mieście przy wykorzystaniu zaangażowania sieci mieszkańców-wolontariuszy.
3. Integracja
Działając na rzecz wspierania procesu integracji myślimy o spójności społecznej (kohezji społecznej), czyli zdolności społeczeństwa do utrzymywania jedności i harmonii poprzez silne więzi między jednostkami i grupami, opierająca się na wspólnym systemie wartości, zaufaniu, solidarności, akceptacji różnorodności i poczuciu przynależności, a także na współpracy w dążeniu do wspólnego dobra.
Operacjonalizując to w konkretne zadania, otwieramy przed ludźmi przestrzenie takich działań, które mają ułatwiać poznawanie się, budowanie relacji, ale też głębsze rozumienie miasta i kulturowego otoczenia – uczenie się kulturowe, partycypację i uczestnictwo.
4. Wzmacnianie i rozwój
Wzmacnianie rozumiemy jako wspieranie potencjału osób w byciu aktywnymi mieszkańcami i mieszkankami, świadomymi swoich praw, uczestniczącymi, zabierającymi głos, proponującymi rozwiązania. Dużo tu prototypujemy szukając takich narzędzi, które mogłyby służyć nie tylko nam.
5. Rzecznictwo
Rzecznictwo to praca na styku sektorowym. Jako praktycy i praktyczki formułujemy problemy o wielkiej skali powtarzalności, a czasem wraz z nimi rozwiązania o wielkiej sile oddziaływania, choć niewielkiej w skali prawa. Rzecznictwo bywa dla nas budowaniem kładki między szczelinami napisanego prawa i wdrożonej rzeczywistości. W praktyce czytamy i komentujemy akty prawne, proponujemy rozwiązania, informujemy o lukach i zaniechaniach. Pilnujemy, aby w procesie legislacyjnym trzymano się standardów konsultacji społecznych jako niezbędnego minimum.
A o szczegółach już niebawem. Spotkanie wokół raportu odbędzie się 17 lutego o godzinie 13:00 w Baobabie, ul. Krakowskie Przedmieście 39 b.
