18 września zespół Homo Faber przy wsparciu Urzędu do spraw Cudzoziemców zorganizował spotkanie z pracownikami ośrodków dla cudzoziemców w Horbowie, Białej Podlaskiej i Łukowie.

Głównym tematem spotkania był moment przejścia z pobytu w ośrodku do samodzielnego funkcjonowania oraz wejścia do IPI – Indywidualnego Programu Integracji. To właśnie ten etap wymaga dobrego przygotowania i sprawnego przepływu informacji między ośrodkiem, gminą i organizacją społeczną, tak, aby ciągłość pomocy nie została przerwana.

Dużo miejsca poświęciliśmy poradom prawnym, pełnomocnictwom oraz przepływowi informacji o konkretnych sprawach. Rozmawialiśmy o decyzjach dotyczących statusu uchodźcy i ochrony uzupełniającej, terminach na wniesienie odwołania oraz dalszym okresie pobytu w ośrodku.

Bardzo ważnym wątkiem była możliwość wykorzystania okresu, w którym osoba po otrzymaniu statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej może jeszcze przebywać w ośrodku. W rozmowie wskazywano okres 2 miesięcy.
Ten czas warto wykorzystać maksymalnie – nie czekać z organizowaniem pomocy do ostatnich dni przed wyjściem.
Jeszcze podczas pobytu cudzoziemca/ki w ośrodku można rozpocząć przygotowanie do wejścia do IPI i późniejszego samodzielnego funkcjonowania. Można ustalić sytuację prawną, przygotować potrzebne dokumenty, kwestie mieszkaniowe, świadczenia i pomoc społeczną, opiekę zdrowotną, dojazdy, kontakt z pełnomocnikiem oraz inne potrzeby konkretnej osoby.

W przypadku osób, które po opuszczeniu ośrodka będą mieszkały w Lublinie, zarówno MOPR, jak i Homo Faber mogą nawiązać kontakt z nimi jeszcze w czasie pobytu w ośrodku i przygotować dalsze wsparcie na miejscu.
Chodzi o to, aby przejście: ośrodek → IPI → samodzielne funkcjonowanie było możliwie płynne. Osoba opuszczająca ośrodek powinna wiedzieć, dokąd idzie, gdzie ma się zgłosić, jakie dokumenty musi mieć i kto będzie ją wspierał.

W tym kontekście pojawiła się również kwestia patronatu społecznego. Warto rozważyć model, w którym konkretna osoba lub rodzina jeszcze przed opuszczeniem ośrodka zostaje objęta skoordynowanym wsparciem. Okres pobytu w ośrodku po uzyskaniu ochrony można wykorzystać na poznanie osoby, rozpoznanie jej rzeczywistych potrzeb oraz przygotowanie planu dalszego funkcjonowania.
Organizacja lub instytucja, która będzie wspierała cudzoziemca po wyjściu, mogłaby rozpocząć pracę z nim jeszcze w ośrodku, a następnie kontynuować ją już po przeprowadzce. Patronat społeczny można więc potraktować jako sposób na zapewnienie ciągłości wsparcia – od ośrodka, poprzez IPI, aż do możliwie samodzielnego funkcjonowania.

Rozmowa była prowadzona przede wszystkim na konkretnych przykładach osób i konkretnych spraw. Dzięki temu można było zobaczyć, gdzie w praktyce pojawiają się problemy i gdzie potrzebna jest lepsza współpraca.

Najważniejsze jest wykorzystanie czasu, kiedy cudzoziemiec/cudzoziemka jeszcze przebywa w ośrodku. Nie powinniśmy czekać z organizowaniem wsparcia do momentu jego wyjścia.

To właśnie wcześniej można przygotować dokumenty, IPI, pomoc prawną, kontakt z pełnomocnikiem, kwestie socjalne, zdrowotne i mieszkaniowe oraz połączyć konkretną osobę z organizacją lub instytucją, która będzie ją wspierała później. Dzięki temu opuszczenie ośrodka nie oznacza zakończenia pomocy, ale przejście z jednego systemu wsparcia do drugiego – przygotowane wcześniej i dające osobie możliwie duże poczucie bezpieczeństwa i komfortu.

***

Przypominamy, że stowarzyszenie Homo Faber pracuje modelem patronatu społecznego, tworząc sieci wsparcia dla osób z doświadczeniem migracji i uchodźstwa, lideruje także Koalicji Patronatu Społecznego.